Kısaca: ABİ (kol–ayak bileği indeksi), koldaki ve ayak bileğindeki tansiyonu karşılaştırarak bacak atardamarlarındaki darlığı (periferik arter hastalığı) ve genel kalp-damar riskini gösteren ağrısız, iğnesiz bir tarama testidir. Kardiyak indeks testi de yatarak, işlemsiz yapılır; sonuçlar yapay zeka destekli değerlendirilebilir. Bu testler tek başına tanı koymaz; riski şikâyet çıkmadan erken görmeye ve hekimin yönlendirmesine yardımcı olur. Kalp-damar yaşı ve risk değerlendirmesi sayfamızdan bütünü görebilirsiniz.
ABİ (Kol–Ayak Bileği İndeksi) Testi Nedir?
ABİ; ayak bileğinde ölçülen sistolik tansiyonun, koldaki sistolik tansiyona oranlanmasıyla elde edilen bir sayıdır. Sağlıklı bir kişide bacaktaki basınç koldakine yakın ya da biraz yüksektir. Bacak atardamarlarında darlık varsa ayak bileği basıncı düşer ve oran küçülür. Böylece ABİ, henüz belirgin şikâyet yokken bile dolaşım sorununu yakalayabilen pratik bir göstergedir.
Test Nasıl Yapılır, Ağrılı mı?
Test ağrısız ve iğnesizdir. Hasta sırtüstü uzanırken kol ve ayak bileğine tansiyon manşonu sarılır; küçük bir el Doppler cihazıyla nabız sesleri dinlenerek sistolik basınçlar ölçülür. İşlem genellikle 15–20 dakika sürer, herhangi bir kesi veya ilaç gerektirmez. Bu yönüyle, riski anlamak için girişimsel olmayan bir ilk basamaktır.
ABİ Değerleri Ne Anlama Gelir?
ABİ sonucu kabaca şu aralıklarda yorumlanır (yukarıdaki tabloda da özetlenmiştir):
- 1,0 – 1,4: Normal kabul edilen aralık.
- 0,91 – 0,99: Sınırda; yakın takip ve risk faktörlerinin gözden geçirilmesi önerilir.
- 0,41 – 0,90: Bacak damar darlığı (periferik arter hastalığı) işareti; değer düştükçe darlık ağırlaşır.
- 0,40 ve altı: Ciddi tıkanıklık; vakit kaybetmeden ileri inceleme gerekir.
- 1,4 üzeri: Damarların sertleşip sıkışmaması (kireçlenme); özellikle ileri yaş ve şeker hastalığında görülür ve ayrı bir risk işaretidir.
Değerler tek başına bir “not” değildir; hekim bunları yaşınız, şikâyetleriniz ve diğer risk etkenlerinizle birlikte bütüncül olarak yorumlar.
ABİ Testi Neyi Gösterir? (PAD ve Kalp-Damar Riski)
ABİ’nin iki önemli kullanımı vardır. Birincisi, periferik arter hastalığını (bacak damar darlığını) erken yakalamaktır. İkincisi, düşük bir ABİ değerinin yalnızca bacakları değil, tüm vücuttaki damar sağlığını yansıtmasıdır: literatürde düşük ABİ’si olanlarda kalp krizi ve inme gibi ciddi kalp-damar olaylarının daha sık görüldüğü bildirilmektedir. Yani bacaktaki basit bir ölçüm, kalbiniz için de erken bir uyarı olabilir.
Kardiyak İndeks Testi Nedir?
Kardiyak indeks testi de yatarak, iğnesiz ve işlemsiz yapılan bir değerlendirmedir. Ölçüm verileri yapay zeka destekli bir algoritmayla yorumlanarak kişinin kalp-damar olayı riskine dair bir tahmin sunmaya yardımcı olur. Bu test bir tarama/değerlendirme aracıdır; kesin tanı koymaz ve anjiyografi gibi ileri tetkiklerin yerine geçmez. Sonuçların ne anlama geldiğine ve sonraki adıma daima hekiminiz karar verir.
Bu Testler Kimlere Önerilir?
Uluslararası kılavuzlar, kalp-damar riski artmış kişilerde bu tür ağrısız taramaları makul bulur. Özellikle şu durumlarda değerlendirme düşünülebilir:
- 65 yaş ve üzeri herkes,
- Sigara, şeker hastalığı (diyabet), yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya ailede erken damar hastalığı öyküsü olan 50 yaş üzeri kişiler,
- Diyabeti olup ek bir risk faktörü taşıyan 50 yaş altı kişiler,
- Yürürken baldırda kramp/ağrı olup dinlenince geçen (kladikasyo) kişiler,
- Bilinen kalp, damar veya inme öyküsü olanlar.
Teste Nasıl Hazırlanılır?
Özel bir hazırlık gerekmez. Rahat kıyafet tercih etmek, ölçüm öncesi birkaç dakika dinlenmek ve sigara içmemek yeterlidir. Düzenli kullandığınız ilaçları kesmeyin; yalnızca hangi ilaçları aldığınızı hekiminize bildirin.
Anjiyografi ile Farkı Nedir?
ABİ ve kardiyak indeks tarama testleridir: ağrısız, hızlı ve risk belirlemeye yöneliktir. Anjiyografi ise damarların ayrıntılı görüntülendiği, gerektiğinde aynı seansta tedavi de yapılabilen ileri bir işlemdir. Mantık şudur: önce ağrısız testlerle risk taranır; sonuç anormalse hekim ileri görüntüleme veya anjiyografi planlayabilir.
İstanbul’da Ağrısız Risk Değerlendirmesi
Prof. Dr. Yusuf Kalko, İstanbul (Beylikdüzü) muayenesinde ABİ ve kardiyak indeks gibi ağrısız, işlemsiz testlerle kalp-damar riskinizi değerlendirir; sonucunuza göre size özel bir takip ve önlem planı oluşturur. İletişim ve randevu için tıklayın.
İlgili Sayfalar
- Kalp-Damar Yaşı ve Risk Değerlendirmesi
- Bacakta Damar Tıkanıklığı (Periferik Arter Hastalığı)
- Diyabetik Ayak
- İnme ve Felç
İlgili Videolar
İlgili Blog Yazıları
Sıkça Sorulan Sorular
ABİ testi ağrılı mı, ne kadar sürer?
Hayır, ağrısız ve iğnesizdir. Sırtüstü yatarken kol ve ayak bileğinden tansiyon ölçülür; işlem yaklaşık 15–20 dakika sürer.
Normal ABİ değeri kaç olmalı?
Genellikle 1,0 ile 1,4 arası normal kabul edilir. 0,90 ve altı bacak damar darlığını, 1,4 üzeri ise damar sertleşmesini düşündürür. Yorum mutlaka hekime aittir.
Düşük ABİ tehlikeli mi?
Düşük ABİ, bacak damar darlığının yanı sıra kalp krizi ve inme riskinin de artabileceğine işaret edebilir. Bu nedenle düşük değerler hekim tarafından değerlendirilip uygun takip planlanmalıdır.
Kardiyak indeks testi anjiyo yerine geçer mi?
Hayır. Kardiyak indeks bir tarama/değerlendirme aracıdır ve kesin tanı koymaz. Sonuç riskliyse hekim, anjiyografi gibi ileri tetkikleri planlayabilir.
Bu testleri kimler yaptırmalı?
65 yaş üstü herkes; sigara, diyabet, tansiyon, kolesterol veya aile öyküsü olan 50 yaş üstü kişiler; yürürken bacak ağrısı olanlar ve bilinen damar hastalığı bulunanlar öncelikli gruptur.
