Kısaca: Şah damarı (karotis) Doppler ultrasonu; ağrısız, ışınsız ve hızlı bir incelemedir. Boyundaki ana atardamarda sessiz ilerleyen darlıkları belirti çıkmadan gösterebildiği için, özellikle risk grubundakilerin checkup programlarında önemli bir yer tutar. Erken saptanan darlık, inmenin önlenmesinde belirleyici olabilir.
Bu sağlık içeriği kalp ve damar cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Yusuf Kalko tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Şah Damarı (Karotis) Ultrasonu Nedir?
Karotis Doppler ultrasonu, boynun iki yanındaki ana atardamarların (şah damarı) görüntülendiği bir incelemedir. Damardaki plak birikimini, darlığı ve kan akışını ağrısız ve ışın (radyasyon) kullanmadan değerlendirir. Birkaç dakika sürer ve hazırlık gerektirmez.
Checkup’ta Neden Önemli?
Şah damarı darlığı çoğu zaman belirti vermeden ilerler; ilk bulgu bazen doğrudan inme (felç) olabilir. Checkup kapsamında yapılan karotis ultrasonu, bu darlığı henüz şikayet yokken yakalayarak; risk faktörlerinin kontrolü ve gerektiğinde uygun tedaviyle inmenin önlenmesine katkı sağlayabilir.
Kimler Yaptırmalı?
- Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya diyabeti olanlar
- Sigara içenler ve ileri yaştakiler
- Ailesinde inme veya damar hastalığı öyküsü olanlar
- Geçici görme/konuşma kaybı, tek tarafta güçsüzlük yaşamış olanlar
Acil uyarı: Ani yüz kayması, kolda güçsüzlük, konuşma bozukluğu (FAST) gibi inme belirtilerinde checkup beklenmez — derhal 112 aranmalıdır.
İlgili sayfalar: Şah Damarı Tıkanıklığı · İnme ve Felç · Kalp-Damar Yaşı ve Risk Değerlendirmesi
İlgili Videolar
Sıkça Sorulan Sorular
Karotis ultrasonu ağrılı mı?
Hayır. Ağrısız, ışınsız (radyasyonsuz) ve hazırlık gerektirmeyen, birkaç dakikalık bir incelemedir.
Checkup’ta şah damarı ultrasonu neden önemli?
Şah damarı darlığı sessiz ilerleyebilir; ultrason bu darlığı belirti çıkmadan göstererek inmenin önlenmesine katkı sağlayabilir.
Kimler düzenli yaptırmalı?
Tansiyon, kolesterol, şeker yüksekliği olanlar; sigara içenler; ileri yaştakiler ve ailesinde inme/damar hastalığı olanlar.
Ne sıklıkta yaptırılmalı?
Sıklık; risk faktörlerine ve önceki sonuçlara göre hekim tarafından belirlenir.
Darlık çıkarsa ne yapılır?
Darlığın derecesine göre risk faktörü kontrolü, ilaç tedavisi ve ileri darlıklarda cerrahi/girişimsel seçenekler değerlendirilir.
Hangi bölüm yapar/değerlendirir?
Karotis hastalıkları Kalp ve Damar Cerrahisi’nin ilgi alanına girer.
Bu içerik tıbbi tavsiye midir?
Hayır. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurunuz.
