Beden Kitle İndeksi (BKİ) ve bel çevresi, fazla kilonun damar sağlığınıza etkisi hakkında hızlı bir fikir verir. Boy ve kilonuzu girin; isteğe bağlı bel çevresiyle risk daha da netleşir.
BKİ nedir ve nasıl hesaplanır?
BKİ = kilo (kg) ÷ boy (m)². Örneğin 80 kg ve 1,75 m için: 80 ÷ (1,75 × 1,75) ≈ 26,1. Aşağıdaki sınıflama Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ölçütlerine dayanır:
| BKİ | Kategori | Damar riski |
|---|---|---|
| 18,5 altı | Zayıf | Ayrı değerlendirilir |
| 18,5 – 24,9 | Normal | Düşük |
| 25 – 29,9 | Fazla kilolu | Artmış |
| 30 – 34,9 | Obez (1. derece) | Yüksek |
| 35 – 39,9 | Obez (2. derece) | Çok yüksek |
| 40 ve üzeri | Obez (3. derece) | En yüksek |
Bel çevresi ve bel/kalça oranı
Karın (santral) yağlanması damar riski için en tehlikelisidir ve BKİ normal olsa bile risk taşıyabilir:
| Ölçüm | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Bel çevresi — artmış risk | ≥ 94 cm | ≥ 80 cm |
| Bel çevresi — yüksek risk | ≥ 102 cm | ≥ 88 cm |
| Bel/kalça oranı — riskli | > 0,90 | > 0,85 |
BKİ’nin sınırları (dikkat)
BKİ pratik bir tarama aracıdır ama her durumu doğru yansıtmaz:
- Çok kaslı kişilerde (sporcular) yağ olmadığı halde yüksek çıkabilir
- Yaşlılarda kas kaybını gizleyebilir
- Gebelikte geçerli değildir; çocuklarda persentil eğrileri kullanılır
- Asya kökenli popülasyonlarda risk daha düşük eşiklerde başlar (yaklaşık 23 fazla kilo, 27,5 obezite)
- Ödem/su tutulumu değeri etkiler
- Bu nedenle bel çevresi tamamlayıcı ve bazen daha değerlidir
Fazla kilo damarları nasıl etkiler?
Obezite; tansiyon, insülin direnci, kolesterol bozukluğu ve kronik iltihabı birlikte tetikleyerek damarları yıpratır. Ayrıntı için Obezite ve Damar Sağlığı yazımıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
BKİ kaç olmalı?
Genel olarak 18,5–24,9 arası normal kabul edilir. 25 ve üzeri fazla kilo, 30 ve üzeri obezite anlamına gelir. Kaslı kişilerde yanıltabilir.
BKİ normal ama bel çevrem yüksek, risk var mı?
Evet. Karın yağı BKİ normal olsa bile damar riskini artırır; bu yüzden bel çevresi tamamlayıcı bir ölçüttür.
Kaç kilo vermeliyim?
Fazla kilolu/obez iseniz mevcut kilonuzun %5–10’unu vermek bile tansiyon, şeker ve damar sağlığını belirgin iyileştirir.
Sporcuyum, BKİ’m yüksek çıktı, obez miyim?
Mutlaka değil. Kas kütlesi ağır olduğu için BKİ yüksek çıkabilir; vücut yağ oranı ve bel çevresi daha doğru fikir verir.
Çocuğumun BKİ’sini bu araçla hesaplayabilir miyim?
Hayır. Çocuk ve ergenlerde yaşa-cinsiyete göre persentil eğrileri kullanılır; bu araç erişkinler içindir.
İdeal kilomu nasıl bulurum?
Boyunuza göre BKİ’yi 18,5–24,9 aralığında tutan kilo genel bir hedeftir; kişisel hedef için hekim/diyetisyen değerlendirmesi önerilir.
İlgili rehber: Obezite (Kilo) ve Damar Sağlığı · Damar Check-Up · Tüm araçlar: Sağlık Araçları
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı yerine geçmez; sonucunuzu hekiminizle değerlendirin. Tedavi kararı muayene ile belirlenir. Acil belirtilerde 112’yi arayın.