Metabolik sendrom; bel çevresi, kan yağları, tansiyon ve kan şekeriyle ilgili beş ölçütten oluşan bir risk kümesidir. Bu araç değerlerinizi girerek kaç ölçütü karşıladığınızı ve metabolik sendrom açısından durumunuzu gösterir.
Metabolik sendrom nedir?
Metabolik sendrom, bir arada bulunduğunda kalp krizi, inme ve tip 2 diyabet riskini belirgin artıran bir ölçüt kümesidir. Tek başına her biri önemli olsa da, birlikte olmaları riski çarpan etkisiyle yükseltir.
Beş ölçüt (NCEP ATP III)
Aşağıdaki beş ölçütten en az üçü varsa metabolik sendromdan söz edilir:
| Ölçüt | Eşik değer |
|---|---|
| Bel çevresi (karın yağı) | Erkek ≥102 cm · Kadın ≥88 cm |
| Trigliserit | ≥150 mg/dL |
| HDL (“iyi”) kolesterol | Erkek <40 · Kadın <50 mg/dL |
| Tansiyon | ≥130/85 mmHg |
| Açlık kan şekeri | ≥100 mg/dL |
İlgili değer için ilaç kullanıyorsanız (tansiyon, şeker ya da kolesterol) o ölçüt karşılanmış sayılır. Not: Bazı kılavuzlar (IDF) bel çevresi için daha düşük eşik kullanır (erkek 94, kadın 80 cm).
Neden önemli?
Metabolik sendrom, sessizce ilerleyen bir damar sertliği sürecinin habercisidir. Erken fark edilirse, yaşam tarzı değişiklikleriyle büyük ölçüde geri döndürülebilir.
Metabolik sendromu nasıl geri çeviririm?
- %5–10 kilo vermek (özellikle bel çevresini azaltmak)
- Haftada en az 150 dakika egzersiz
- Sebze-meyve ağırlıklı, şekerli/işlenmiş gıdadan uzak beslenme
- Sigarayı bırakmak ve alkolü sınırlamak
- Tansiyon, kolesterol ve şekeri hedefte tutmak
Sık Sorulan Sorular
Metabolik sendrom nedir?
Bel çevresi, trigliserit, HDL, tansiyon ve açlık şekeriyle ilgili beş ölçütten en az üçünün bir arada bulunmasıdır. Kalp-damar hastalığı ve diyabet riskini artırır.
Kaç ölçüt gerekir?
Beş ölçütten en az üçü karşılanırsa metabolik sendromdan söz edilir. 1–2 ölçüt riski gösterir; tümü normalse durum iyidir.
Metabolik sendrom geri döner mi?
Evet. Kilo vermek, düzenli egzersiz ve beslenme düzenlemesiyle ölçütlerin çoğu düzelebilir ve risk azalır.
Bel çevresi neden önemli?
Karın (santral) yağlanması, metabolik sendromun merkezindeki faktördür ve insülin direnciyle yakından ilişkilidir.
İlaç kullanıyorum, ölçüt sayılır mı?
Evet. Tansiyon, şeker veya kolesterol için ilaç kullanıyorsanız ilgili ölçüt karşılanmış kabul edilir.
İlgili rehber: Obezite ve Damar Sağlığı · Damar Yaşı · Tüm araçlar: Sağlık Araçları
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı yerine geçmez; sonuçlarınızı hekiminizle değerlendirin. Tedavi kararı muayene ile belirlenir. Acil belirtilerde 112’yi arayın.