Ölçtüğünüz büyük (sistolik) ve küçük (diyastolik) tansiyon değerlerinin hangi kategoriye girdiğini öğrenin. Araç, güncel Avrupa (ESC/ESH) sınıflamasına göre değerlendirir; hipertansif kriz ve düşük tansiyon durumlarında uyarır.
Tansiyon değerleri ne anlama gelir?
Aşağıdaki sınıflama Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC/ESH) ölçütlerine dayanır ve muayenehane (ofis) ölçümü içindir:
| Kategori | Büyük / Küçük (mmHg) |
|---|---|
| Optimal | 120 altı ve 80 altı |
| Normal | 120–129 / 80–84 |
| Yüksek normal | 130–139 / 85–89 |
| Hipertansiyon — Evre 1 | 140–159 / 90–99 |
| Hipertansiyon — Evre 2 | 160–179 / 100–109 |
| Hipertansiyon — Evre 3 | 180 ve üzeri / 110 ve üzeri |
Büyük veya küçük değerden hangisi daha yüksek kategoriye giriyorsa, sınıf o kabul edilir.
Ofis, ev ve holter ölçümünde eşikler farklıdır
Hipertansiyon tanısı için eşik, nerede ölçtüğünüze göre değişir — evde ölçülen değerler doğal olarak biraz daha düşüktür:
| Ölçüm yöntemi | Hipertansiyon eşiği |
|---|---|
| Muayenehane (ofis) | ≥ 140 / 90 |
| Ev ölçümü (ortalama) | ≥ 135 / 85 |
| Holter (gündüz ortalaması) | ≥ 135 / 85 |
| Holter (24 saat ortalaması) | ≥ 130 / 80 |
Sadece muayenehanede yüksek çıkan tansiyona “beyaz önlük hipertansiyonu”, evde yüksek olup muayenehanede normal çıkana “maskeli hipertansiyon” denir. Bu yüzden hekimler sıklıkla ev ölçümü veya holter ister.
Düşük tansiyon (hipotansiyon)
Genellikle büyük tansiyonun 90 mmHg altında olması düşük tansiyon kabul edilir. Baş dönmesi, halsizlik, göz kararması ya da bayılma gibi belirti varsa değerlendirilmelidir; belirti yoksa çoğu zaman tehlikeli değildir.
Doğru tansiyon nasıl ölçülür?
- Ölçümden önce 5 dakika sakin oturun; ölçüm sırasında konuşmayın
- Sırt destekli oturun, ayaklar yerde, kol kalp hizasında ve destekli olsun
- Ölçümden 30 dakika önce çay-kahve içmeyin, sigara kullanmayın
- Uygun manşon boyu kullanın; 1-2 dakika arayla iki ölçüm yapıp ortalamasını alın
- Tanı için farklı günlerde tekrarlanan ölçümler gerekir
Hipertansif kriz — ne zaman acil?
⚠️ Tansiyon 180/120 mmHg ve üzerindeyse, özellikle baş ağrısı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, görme bozukluğu veya konuşma-güç kaybı varsa vakit kaybetmeden acile başvurun (112).
Sık Sorulan Sorular
Tansiyon kaç olmalı?
İdeal değer genelde 120/80 mmHg civarıdır. Muayenehanede 140/90 ve üzeri farklı günlerde tekrarlanırsa hipertansiyon olarak değerlendirilir.
Evde ölçtüğümde eşik neden farklı?
Ev ortamı daha az stresli olduğu için değerler biraz düşüktür; bu nedenle ev ölçümünde hipertansiyon eşiği 135/85’tir (ofiste 140/90).
Tek ölçüm tanı koydurur mu?
Hayır. Tansiyon dinlenmiş halde, farklı günlerde tekrarlanan ölçümlerle değerlendirilir. Heyecan ve yanlış teknik değeri etkiler.
Sadece büyük tansiyonum yüksek, sorun mu?
Özellikle ileri yaşta yalnızca büyük tansiyonun yüksek olması (izole sistolik hipertansiyon) sık görülür ve tedavi gerektirebilir.
Düşük tansiyon tehlikeli mi?
Belirti yoksa çoğu zaman tehlikeli değildir. Ancak baş dönmesi, bayılma gibi belirtiler varsa nedeni araştırılmalıdır.
180/120’nin üzerinde ne yapmalıyım?
Bu hipertansif kriz sınırıdır. Özellikle baş ağrısı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı varsa vakit kaybetmeden acile başvurun (112).
İlgili rehber: Yüksek Tansiyon: Belirti, Neden, Tedavi · Damar Check-Up · Tüm araçlar: Sağlık Araçları
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı yerine geçmez; sonucunuzu hekiminizle değerlendirin. Tedavi kararı muayene ile belirlenir. Acil belirtilerde 112’yi arayın.