Kısaca: Şeker hastalarının yalnızca kan şekerinin yükselmesine değil, aşırı düşmesine (hipoglisemi) de dikkat etmesi gerekir. Beyin dokusu vücutta şekersizliğe tahammülü olmayan tek dokudur; çok düşen şeker beyin hasarına yol açabilir. Bu nedenle ani halsizlik ve soğuk terleme hissedildiğinde hızlı şeker alınmalı; önlem için cepte şeker taşımak doğru bir davranıştır.
Diyabet (şeker hastalığı) yönetiminde çoğu kişi yüksek şekere odaklanır; ancak düşük kan şekeri de en az yüksek şeker kadar, hatta kısa vadede daha tehlikeli olabilir. Bu yazıda hipogliseminin (düşük kan şekeri) neden önemli olduğunu ve “ceptе şeker taşıma” alışkanlığının neden mantıklı olduğunu bilgilendirme amacıyla ele alıyoruz.
Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Neden Tehlikeli?
Kan şekerinin aşırı düşmesi acil bir durumdur. Özellikle 30’lara kadar düşmüş ve saatlerce o düzeyde seyreden bir kan şekeri, beyin dokusunda hasara yol açabilir. Çünkü beyin, vücutta şekersizliğe (enerji yokluğuna) tahammülü olmayan tek dokudur. Bu nedenle düşük şeker fark edildiği anda hızlıca müdahale edilmelidir.
Düşük Şeker Belirtileri
- Ani halsizlik, titreme ve kendini kötü hissetme
- Soğuk terleme
- Çarpıntı, baş dönmesi
- Bulanık görme, dikkat ve konuşma güçlüğü
Ne Yapmalı? Neden Ceptе Şeker?
Kendinizi kötü hissettiğiniz ve soğuk terler dökmeye başladığınız anda ağzınıza bir şeker (kesme şeker, meyve suyu vb.) almanız, kan şekerini hızla yükseltmeye yardımcı olur. Bu hızlı müdahaleyi her an yapabilmek için cepte şeker taşımak akılcı bir önlemdir. Belirtiler düzelmezse veya bilinç bulanıklığı varsa acil yardım istenmelidir.
- Hekiminizin önerdiği tedaviye, diyete ve (kullanıyorsanız) insülin düzenine uyun
- Öğün atlamamaya özen gösterin
- Yanınızda hızlı etkili şeker bulundurun
- Sık düşük şeker yaşıyorsanız tedavinizi hekiminizle gözden geçirin
İlgili içerikler: Diyabetik Ayak · Şeker Hastalığı Yönetimi (video)
Şeker Hastalarının Cebinde Şeker Taşıması Doğru mu? — Video Anlatımı
Bu videonun ayrıntılı özeti ve bölümleri için video detay sayfasına bakabilirsiniz.
İlgili Videolar
Sıkça Sorulan Sorular
Şeker hastasının cebinde şeker taşıması doğru mu?
Evet. Ani düşük şekere (hipoglisemi) karşı hızlı müdahale için ceptе hızlı etkili şeker bulundurmak doğru bir önlemdir.
Düşük şeker mi yüksek şeker mi daha tehlikeli?
Her ikisi de zararlıdır; ancak çok düşen kan şekeri kısa sürede beyin hasarına yol açabildiği için acil bir durumdur.
Düşük şekerde ne yapmalı?
Halsizlik ve soğuk terleme hissedildiğinde hızla şeker alınmalıdır. Bilinç bulanıklığı varsa veya düzelme olmazsa acil yardım istenmelidir.
Hipoglisemi (düşük şeker) kaçın altıdır?
Genellikle kan şekerinin yaklaşık 70 mg/dL altına inmesi düşük kabul edilir; kişiye özel sınırı hekiminiz belirler.
Düşük şekerde ne yenmeli?
Hızlı etkili şeker (kesme şeker, meyve suyu, şekerli içecek) alınmalıdır. Yaygın bir yaklaşım, 15 gram hızlı şeker alıp 15 dakika sonra tekrar ölçmektir (15-15 kuralı).
Gece düşük şeker olur mu?
Evet, özellikle insülin veya bazı şeker ilaçlarını kullananlarda gece hipoglisemisi görülebilir. Sık yaşanıyorsa tedavinin hekimle gözden geçirilmesi gerekir.
Şeker hastası bayılırsa ne yapılmalı?
Bilinci kapalı kişiye ağızdan bir şey verilmemeli; derhal 112 aranmalıdır. Hekim tarafından reçete edilmişse glukagon uygulanabilir.
Bu içerik tıbbi tavsiye midir?
Hayır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Şikayetleriniz için bir hekime başvurunuz.
Kaynaklar — Bilimsel Yayınlar
Bu sayfadaki bilgiler, Prof. Dr. Yusuf Kalko’nun uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış bilimsel çalışmalarıyla da desteklenmektedir:
- Aortic stiffness in diabetes mellitus — association with glutamine and heat shock protein 70 expression. Expert Opinion on Therapeutic Targets, 2009. Kalko Y, ve ark. PubMed ↗
