Kısaca: İnme atağı (geçici iskemik atak); beyne giden kanın kısa süre kesilmesiyle ani gelişen, genellikle bir saat içinde kendiliğinden geçen belirtiler bütünüdür. Geçmesi sizi yanıltmasın: bu ciddi bir uyarıdır — atak geçirenlerde ileride kalıcı inme riski yüksektir. Yüz kayması, kolda güçsüzlük, konuşma bozukluğu, ani görme/denge kaybı gibi belirtiler geçici bile olsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
Bu Videoda Ne Anlatılıyor?
Prof. Dr. Yusuf Kalko, kısa sürüp geçen ama büyük bir inmenin habercisi olabilen “inme atağı” belirtilerini ve neden acil sayılması gerektiğini anlatıyor.
İnme Atağı (Geçici İskemik Atak) Nedir?
Halk arasında “mini inme” de denir. Beynin bir bölgesine giden kan akışı kısa süreliğine engellenir; belirtiler aniden başlar ve çoğu zaman dakikalar–bir saat içinde (en geç 24 saatte) tümüyle geçer. Kalıcı hasar bırakmaması onu önemsiz yapmaz; tersine, yaklaşan bir inme için en güçlü uyarılardan biridir.
İnme Atağı Belirtileri (BE-FAST)
Belirtiler genellikle ani ve tek taraflıdır:
- Denge (B): Ani denge kaybı, baş dönmesi, yürüme zorluğu,
- Göz (E): Bir veya iki gözde ani görme kaybı, çift görme,
- Yüz (F): Yüzün bir yarısında kayma, ağız kenarında düşme,
- Kol (A): Bir kol veya bacakta ani güçsüzlük, uyuşma,
- Konuşma (S): Konuşamama, kelime bulamama, anlamama,
- Zaman (T): Bunlardan biri bile varsa beklemeden 112.
“Geçti” Diye Rahatlamayın — Neden Acil?
İnme atağı geçirenlerin önemli bir kısmında, takip eden günlerde veya haftalarda kalıcı inme gelişebilir. En riskli dönem ilk saatler ve günlerdir. Belirtiler kendiliğinden geçse bile, altta yatan nedenin (örneğin şah damarı darlığı veya pıhtı) bulunup tedavi edilmesi büyük inmeyi önleyebilir. Bu yüzden atak geçtikten sonra bile mutlaka değerlendirme gerekir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
En sık neden, beyni besleyen damarlardaki (özellikle şah damarı/karotis) plak ve darlıktan kopan parçacıklar ya da kalpten gelen pıhtılardır. Riski artıran etkenler: yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, sigara, kalp ritim bozukluğu (atriyal fibrilasyon) ve ileri yaş.
Ne Yapmalı? (Zaman Beyindir)
Belirti fark edildiği anda 112 aranmalı; hasta yatırılıp sakin tutulmalı, ağızdan bir şey verilmemelidir. “Birazdan geçer” diye beklemek en büyük hatadır — tedavinin etkinliği ilk saatlere bağlıdır.
Tanı ve Korunma
Atağın nedeni; muayene, şah damarı (karotis) Doppler ultrasonu, damar risk değerlendirmesi, kalp ritim ve kan tetkikleriyle araştırılır. Korunmada tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü, sigaranın bırakılması ve hekimin uygun gördüğü kan sulandırıcı tedaviler etkilidir.
İstanbul’da Değerlendirme
Prof. Dr. Yusuf Kalko, İstanbul (Beylikdüzü) muayenesinde inme atağı geçiren hastalarda nedeni araştırır ve büyük inmeyi önlemeye yönelik plan oluşturur. İletişim ve randevu için tıklayın. Aktif belirti varsa önce 112.
İlgili Sayfalar
İlgili Videolar
İlgili Blog Yazıları
Sıkça Sorulan Sorular
İnme atağı ile inme arasındaki fark nedir?
İnme atağında (geçici iskemik atak) belirtiler kısa sürer ve kalıcı hasar bırakmadan geçer; inmede ise hasar kalıcı olabilir. Ancak ikisini başlangıçta ayırt etmek mümkün değildir; bu yüzden her ikisi de acildir.
Belirtiler geçtiyse yine de hastaneye gitmeli miyim?
Evet, mutlaka. Belirtiler geçse bile altta yatan neden sürebilir ve kısa süre içinde kalıcı inme gelişebilir. Değerlendirme büyük inmeyi önleyebilir.
İnme atağı belirtileri ne kadar sürer?
Genellikle birkaç dakika ile bir saat arasında, en geç 24 saatte tümüyle geçer. Süre kısa olsa bile ciddiye alınmalıdır.
İnme atağı tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir ve sıklıkla yaklaşan bir inmenin habercisidir. Nedeni bulunup tedavi edilirse risk belirgin azalır.
İnme atağını önlemek için ne yapılmalı?
Tansiyon, şeker ve kolesterol kontrolü, sigaranın bırakılması, kalp ritminin değerlendirilmesi ve hekimin uygun gördüğü tedaviler etkilidir. Şah damarı Doppler’i riskli kişilerde yol gösterir.